7 cách nhận biết email lừa đảo và phòng tránh hiệu quả
Trong thời đại số, email là công cụ giao tiếp quen thuộc với hầu hết mọi người nhưng cũng là vùng đất màu mỡ mà kẻ xấu lợi dụng để thực hiện hành vi lừa đảo nhằm mục đích xấu như chiếm đoạt tài sản, đánh cắp tài khoản hay truyền mã độc. Vì vậy, biết cách nhận biết email lừa đảo không chỉ giúp bạn bảo vệ thông tin cá nhân mà còn tránh nguy cơ mất tiền oan uổng. Bài viết này sẽ chỉ ra những dấu hiệu của email lừa đảo là gì, đồng thời hướng dẫn bạn cách check email lừa đảo nhanh chóng và chính xác. Với 7 dấu hiệu rõ ràng, bạn sẽ dễ dàng phân biệt các kiểu email lừa đảo thường gặp và tự tin hơn khi sử dụng email hằng ngày. Xem bài viết ngay!
Email phishing lừa đảo là gì?
Để nhận biết Email lừa đảo là gì, bạn cần hiểu khái niệm về Email Phishing - một trong những chiêu trò lừa đảo kỹ thuật cao và tinh vi được nhiều đối tượng sử dụng để thực hiện những hành vi xấu nhắm đến người dùng phổ thông.
Email phishing, hay còn gọi là mail lừa đảo, là hình thức gửi thư điện tử giả mạo đến những người dùng phổ thông để họ truy cập vào website giả mạo, cài phần mềm độc hại nhằm đánh cắp dữ liệu cá nhân quan trọng như: Mật khẩu, Mã OTP để chiếm đoạt tài khoản ngân hàng, tài khoản cá nhân,.... Đây là một trong những thủ đoạn phổ biến nhất của tội phạm mạng.
Vì sao cần nhận biết email lừa đảo?
Nhận biết email lừa đảo là kỹ năng bắt buộc để bảo vệ chính bản thân người dùng cũng như doanh nghiệp. Nếu không cảnh giác trước những thủ đoạn tinh vi này, bạn có thể:
- Bị mất các thông tin cá nhân điển hình như số CMND, tài khoản ngân hàng.
- Bị chiếm quyền kiểm soát email, dẫn đến rò rỉ dữ liệu nội bộ quan trọng.
- Bị lừa chuyển tiền hoặc thanh toán giả mạo.
- Bị cài mã độc vào thiết bị, gây thiệt hại lâu dài.
Vì thế việc kiểm tra email lừa đảo ngay khi nghi ngờ là điều cấp thiết sẽ giúp bạn tránh rủi ro sau này. Hãy nhớ rằng, tâm lý chung kẻ lừa đảo thường tạo cảm giác khẩn cấp để ép người dùng hành động nhanh và thiếu lý trí. Nếu bạn biết dấu hiệu của email lừa đảo là gì, bạn sẽ trở nên bình tĩnh hơn và không rơi vào bẫy của kẻ xấu.
7 dấu hiệu rõ ràng để nhận biết email lừa đảo
Yêu cầu cung cấp một số thông tin nhạy cảm
Một trong những dấu hiệu của email lừa đảo dễ nhận thấy nhất chính là việc người gửi yêu cầu bạn cung cấp thông tin cá nhân như mật khẩu, số thẻ ngân hàng hoặc mã OTP. Đây là thủ đoạn phổ biến trong các kiểu email lừa đảo nhằm đánh cắp dữ liệu và chiếm đoạt tài sản. Thông thường, các tổ chức uy tín sẽ không bao giờ yêu cầu bạn gửi thông tin nhạy cảm qua email. Khi gặp email lừa đảo yêu cầu cung cấp thông tin, bạn tuyệt đối không phản hồi lại.
Lời chào chung chung, không cá nhân hóa
Một mail lừa đảo thường bắt đầu bằng lời chào chung chung như “Kính gửi khách hàng” hoặc “Dear user” thay vì gọi đúng tên bạn. Đây là dấu hiệu cho thấy email được gửi hàng loạt, không hướng đến cá nhân cụ thể. Trong khi đó, email thật từ ngân hàng hay dịch vụ thường có thông tin cá nhân hóa rõ ràng. Nếu bạn thấy lời chào thiếu chi tiết, hãy cảnh giác và đừng bao giờ trả lời.
Địa chỉ email người gửi bất thường
Kẻ lừa đảo thường giả mạo địa chỉ email gần giống với tên miền thật, ví dụ thay chữ “o” bằng số “0” hoặc thêm ký tự lạ. Đây là chiêu trò tinh vi khiến người dùng dễ bị nhầm lẫn. Vì thế, khi nhận email, hãy kiểm tra kỹ phần địa chỉ người gửi, đặc biệt là tên miền sau ký tự “@”. Nếu thấy bất thường này, bạn nên tránh hoặc xóa email để tránh rắc rối sau này.
Nội dung chứa nhiều lỗi chính tả
Một đặc điểm thường gặp trong các kiểu email lừa đảo là nội dung chứa nhiều lỗi chính tả, ngữ pháp hoặc cách diễn đạt thiếu tự nhiên. Điều này xảy ra vì kẻ lừa đảo thường dịch tự động hoặc không chú trọng đến chất lượng văn bản. Ngược lại, email chính thức từ tổ chức uy tín luôn được kiểm tra kỹ lưỡng. Tuy nhiên, hiện nay các email lừa đảo đã hạn chế được nhược điểm này, vì thế bạn đừng nên chủ quan khi gặp một mail lạ nhé.
Liên kết đáng ngờ, không khớp URL chính thức
Một mail lừa đảo thường chứa liên kết dẫn đến website giả mạo rồi đánh cắp thông tin của người dùng. Đường dẫn này có thể gần giống với URL thật nhưng khác một vài ký tự nhỏ ở cuối. Khi nhấp vào, bạn sẽ bị đưa đến trang giả mạo để nhập thông tin cá nhân (Website giả mạo có thể giống đến 99% website thật). Để check email lừa đảo, hãy di chuột qua liên kết để xem địa chỉ thật sự. Nếu URL không khớp với website chính thức, đó chắc chắn là dấu hiệu nguy hiểm và bạn nên tránh truy cập.
File đính kèm lạ, định dạng nguy hiểm
Kẻ lừa đảo thường gửi kèm file đính dạng .exe, .zip hoặc .scr nhằm cài mã độc hoặc phần mềm theo dõi vào thiết bị. Đây là thủ đoạn cực kỳ tinh vi khiến người dùng mất quyền kiểm soát dữ liệu. Các tổ chức uy tín hiếm khi gửi file đính kèm lạ mà không có lý do rõ ràng. Nếu bạn nhận được email có file bất thường, tốt nhất hãy xác nhận lại với bên gửi mà bạn đã liên hệ trước đó để đảm bảo an toàn.
Thông điệp khẩn cấp, gây áp lực
Một trong những dấu hiệu của email lừa đảo là gì phổ biến nhất là nội dung mang tính khẩn cấp, ví dụ “Tài khoản của bạn sẽ bị khóa ngay lập tức” hoặc “Bạn phải xác minh trong vòng 24 giờ”. Đây là cách kẻ xấu tạo áp lực tâm lý, khiến bạn hành động vội vàng mà không kiểm tra kỹ. Khi gặp email có thông điệp khẩn cấp, hãy bình tĩnh, và liên hệ trực tiếp với tổ chức để xác minh.
Cách phòng tránh email lừa đảo
Sử dụng bảo mật 2 lớp (2FA)
Một trong những cách hiệu quả nhất để phòng tránh mail lừa đảo là kích hoạt bảo mật hai lớp (2FA) cho tài khoản email. Khi bật 2FA, ngoài mật khẩu, bạn cần thêm mã xác thực từ điện thoại hoặc ứng dụng bảo mật. Điều này giúp ngăn chặn kẻ xấu ngay cả khi chúng đã đánh cắp mật khẩu qua các kiểu email lừa đảo. Đây là bước phòng tránh quan trọng, giúp bạn giảm thiểu rủi ro từ email lừa đảo.
Cài bộ lọc email phishing cho tài khoản
Các dịch vụ email lớn như Gmail hay Outlook đều có bộ lọc chống phishing. Bạn nên bật và tùy chỉnh bộ lọc này để tự động phát hiện email lừa đảo và đưa chúng vào thư mục spam. Bộ lọc giúp giảm nguy cơ bạn vô tình mở email giả mạo.
Kiểm tra website lừa đảo bằng Safe Browsing của Google
Google Safe Browsing là công cụ miễn phí giúp bạn kiểm tra nhanh URL đáng ngờ. Khi nhận email có liên kết, hãy copy và dán vào Safe Browsing để xác minh. Nếu website bị đánh dấu nguy hiểm, bạn sẽ biết ngay đó là mail lừa đảo. Bạn có thể truy cập Safe Browsing tại đây.
Kiểm tra kỹ địa chỉ email và tên miền
Một trong những cách nhận biết email lừa đảo phổ biến là kiểm tra địa chỉ người gửi. Kẻ xấu thường tạo tên miền gần giống tên miền thật, ví dụ thay chữ “o” bằng số “0”. Hãy quan sát kỹ phần sau ký tự “@” để chắc chắn email đến từ nguồn chính thức. Nếu thấy bất thường, tuyệt đối không nên phản hồi.
Không click vào những liên kết đáng ngờ
Kẻ lừa đảo thường chèn liên kết giả mạo để dụ bạn truy cập. Đây là thuộc tính gốc của hầu hết các kiểu email lừa đảo. Trước khi nhấp, hãy di chuột qua liên kết để xem URL thật. Nếu không khớp với website chính thức, tuyệt đối không click.
Bài kiểm tra nhận biết email lừa đảo
Để phòng tránh email lừa đảo hiệu quả, bạn có thể tự thực hiện một bài kiểm tra đơn giản đến từ Google để có thể nhận biết những dấu hiệu xấu. Truy cập trang web Phishing Quiz tại đây để bắt đầu nhé.
Bài kiểm tra này sẽ cung cấp cho bạn 10 câu hỏi nhằm đánh lừa bạn từ đó giúp bạn nhận ra những dấu hiệu và tránh né trong tương lai. Sau khi thực hiện qua bài Phishing Quiz bạn sẽ có kỹ năng phòng tránh lừa đảo hiệu quả.
>> Xem thêm: Email trường có bị thu hồi không? Giải đáp chi tiết
Hậu quả khi bị lừa bởi email giả mạo
- Mất thông tin cá nhân
Khi bạn vô tình cung cấp dữ liệu cho mail lừa đảo, thông tin cá nhân như số CCCD, địa chỉ, số điện thoại hoặc tài khoản email có thể bị đánh cắp. Email lừa đảo thường nhắm trực tiếp đến việc lấy dữ liệu nhạy cảm này vì nó thường liên kết với nhau, liên kết với tài khoản ngân hàng của người dùng.
- Thiệt hại tài chính
Một trong những hậu quả nghiêm trọng nhất của các kiểu email lừa đảo là mất tiền. Kẻ xấu thường giả mạo ngân hàng hoặc dịch vụ thanh toán để lừa bạn chuyển tiền hoặc nhập thông tin thẻ. Thường thì email lừa đảo được thiết kế rất chuyên nghiệp, có logo và giao diện giống hệt email thật. Chính vì thế, nhiều người đã mất hàng chục triệu đồng chỉ vì tin vào email giả mạo.
- Nguy cơ bị cài mã độc
Ngoài việc đánh cắp dữ liệu, mail lừa đảo còn có thể chứa file đính kèm hoặc liên kết dẫn đến phần mềm độc hại nhằm đánh cắp thông tin hoặc nặng hơn là theo dõi người dùng. Vì vậy, khi nhận email có file độc hại bạn tuyệt đối không được mở để tránh lừa đảo.
Câu hỏi thường gặp
Tổng kết
Trong kỷ nguyên số, biết cách nhận biết email lừa đảo không chỉ là kỹ năng cần thiết mà còn là lá chắn bảo vệ bạn trước vô số rủi ro trực tuyến. Qua những phân tích về những thủ đoạn lừa đảo trên, chúng ta thấy rõ rằng sự cảnh giác đóng vai trò quyết định trong phòng chống kẻ xấu trên không gian mạng. Bảo mật email không chỉ bảo vệ dữ liệu cá nhân mà còn giữ an toàn cho tài chính và thiết bị của bạn. Hãy biến thói quen kiểm tra email thành một phần trong cuộc sống số hằng ngày để luôn yên tâm khi giao tiếp và làm việc trực tuyến. Nếu bạn còn bất kỳ thắc mắc gì về bài viết hãy liên hệ ngay đến Emailao qua số hotline 024.9999.7777 để được giải đáp thỏa đáng ngay nhé.
